Tagarchief: zingeving

Schrijf jezelf gezond!

Elke dag een kwartier vrij schrijven is goed voor de fysieke en mentale gezondheid, aldus psycholoog James Pennebaker. Mensen die een dagboek bijhielden bleken na één maand al beter te functioneren in werk en sociale relaties. Bovendien werd er minder gebruikgemaakt van pijnstillers, zagen ze hun bloeddruk, hartslag en stresshormoon spiegels dalen en kregen ze een sterker werkend immuunsysteem. Autobiografisch schrijven lijkt hierdoor een goedkoop en zeer effectief middel tegen stress; schrijven als zelftherapie.

Dat autobiografisch schrijven therapeutische waarde heeft is niet nieuw. Al in de Oudheid werd gebruik gemaakt van dagboekschrijven. Volgens de Romeinse filosoof Seneca moest men dagelijks “een beroep op de ziel doen om zichzelf te uiten”. De functie van het dagboek is sindsdien onveranderd: het registreert je innerlijke groei. Het is spiegelen met woorden. Je kan vrij experimenteren met gedrag, gedachten en gevoelens. Niemand die stiekem over je schouder meekijkt. Het is veilig, je kan het gebruiken om zin aan het leven te geven, en ook om weer zin in het leven te krijgen. Een ieder, die zelf een dagboek bijhoudt kent het gevoel; je achtervolgt je eerste gedachte waardoor een hele gedachtenstroom opgang komt. De taal als vangnetje van rond dwarrelende gedachten. Eenmaal gevangen krijgen ze gestalte en doelmatigheid. Je schrijven is wijzer dan jijzelf! Pennebaker heeft van het onderzoek naar mensen die voor zichzelf schrijven zijn levenswerk gemaakt en is er inmiddels ook achter wáárom vrijschrijven zo heilzaam is.

Zijn recente bevindingen beschrijft hij in zijn nieuwste boek “Secret Life of Pronouns” (2011). Volgens de sociaal psycholoog aan de Universiteit van Austin (Texas) werkt vrijschrijven echter niet voor iedereen. Uit zijn onderzoek blijkt namelijk dat er in de geschriften van de mensen die het meeste baat hebben bij het opschrijven van hun traumatische ervaringen er verschuivingen plaatsvinden van een overwegend gebruik van de eerste persoon (ik, me, mijn) naar het gebruik van verschillende persoonlijke voornaamwoorden (je, jij, wij, men). Bovendien zag hij een toename aan woorden die causale verbindingen leggen (omdat, daarom, zo komt het dat). Deze schrijvers maken de moeilijke situatie waarin zij verkeren onpersoonlijk, kijken er van een afstandje naar, en zoeken er letterlijk woorden voor; ze maken er een verhaal van. Het dagboek als een toevluchtsoord, een inwendige oefenzaal waarin je jezelf kan terugtrekken van de beslommeringen van het dagelijkse bestaan. Een plek waar je alleen kunt zijn met je gedachten en je aan je geestelijke oefeningen kan wijden. Het schrijven is een soort geestelijke work-out, neem een situatie die je dwars zit en denk er grondig over na door de zaak op verschillende kanten te bekijken.

Een dagboek is dus heel geschikt om te reconstrueren wat de aanleiding is geweest voor bepaalde negatieve emoties. Dus niet steeds hetzelfde riedeltje herhalen, maar door middel van stevige zelfreflectie (ja dagboeken schrijven is niet voor de faint-hearted) kunnen we er proberen achter te komen welke disfunctionele opvattingen en gevoelens opgeroepen worden. We kunnen ze tegen het licht houden en onderzoeken of ze eventueel nog van toepassing of zinvol zijn. Door dit nieuwe inzicht kunnen we vervolgens proberen dit aan te passen. Maar in plaats van de dagen te tellen dat iets niet lukt, tel je de dagen waarop je succes boekt. Als vooruitgang zichtbaar wordt en in meetbare eenheden kan worden uitgedrukt geeft dat de moed om ermee door te gaan. Als we een dagboek zo gebruiken, gaan we met onszelf een gesprek aan. We leveren strijd met onze destructieve denkgewoontes, en proberen een nieuw standpunt uit, en brengen dit net zo lang in de praktijk totdat het nieuwe standpunt zelf ook weer een gewoonte wordt.

Zelf schrijf ik ook geruime tijd een dagboek. Mijn dagboek is de veiligste plek om eens te experimenteren zonder verwachtingen. Kijk eens waar je “onder”bewuste je mee naar toe neemt. Vaak kom je tot de ontdekking dat dat nooit ontgonnen oases van je geest zijn. Eigenlijk is dagboekschrijven net mediteren, in de zin dat je geen streven hebt naar iets, geen hunkering, geen wederkerigheid verwacht, maar gewoon scheppend bezig zijn. Je laat het schepsel dat in jou zit vrij. Dat is de magie van het schrijven. Daardoor ontstaat er ruimte voor inzicht, voor rust en aanvaarding. Je krijgt terug wat je erin stopt. Als je je helemaal blootgeeft, alle taboes, schaamte, boosheid, verdriet en angst doorprikt en laat zijn, dan zul je versteld staan. Dat zijn de voorwaarden voor een prachtig dagboek en daardoor een prachtig verhaal en een prachtig leven. Weg met al je verwachtingen, stel je zo kwetsbaar mogelijk op en wees eerlijk, nieuwsgierig en onderzoekend, en het wordt je dierbaarste bezit; jouw levensverhaal. Vertrouw je intuïties, dat is de kracht van de openbaring!

“Vuistregels” voor het dagboekschrijven:

  • Volg je eerste gedachte, associeer, en vergeet zelfcensuur.
  • Vergeet voor even alle regels van grammatica en spelling.
  • Zet je innerlijke criticus buiten de deur.
  • Schrijf ergens waar je niet gestoord kunt worden.
  • Betrek al je zintuigen in het schrijven.
  • Probeer verbanden te leggen.
  • Gebruik eens een ander perspectief.
  • Schrijf niet langer dan 15-20 minuten per keer, zo geef je piekeren geen kans.
  • Wees altijd 100 procent eerlijk naar jezelf, niemand hoeft te weten wat jij schrijft.
  • Maar vooral schijf, schrijf, schrijf!

Nota bene: dit was mijn tweede vrije opdracht voor de cursus wetenschapsjournalistiek die ik volg bij Stichting Cursussen Wetenschapscorrespondentie (http://wetenschapsjournalistiek.nl). Het is bedoeld voor een tijdschrift als “Psychologie Magazine” en geeft tevens mijn filosofie over dagboekschrijven weer. Voor mensen die zelf geïnteresseerd zijn om autobiografisch te gaan schrijven en daar begeleiding in willen krijgen, ik ben druk bezig met de voorbereidingen voor een cursus autobiografisch schrijven. Check de website voor updates.

Copyright © 2013 dwarsliggersschrijven.nl

The rat race

Het ochtendkraken.
Half verdoofd kijk ik wat voor me uit.
Een dampende kop koffie staat klaar op tafel.
Weer een nieuwe dag.
Zucht.
Nee ik droom echt niet,
de harde realiteit kletst me recht in het gezicht.
Wakker worden jij!
Inderdaad, niet denken maar doen,
… vooral niet denken.
Hup, ontbijt wegwerken en de auto in.
Muziek keihard aan en ik laat me even helemaal gaan.
Eerst cellen snel afdraaien, mailtjes lezen, werkbesprekingen, oh ja die voordacht moet ook nog af, en de editor schreef terug…nieuwe deadline volgende week.
Studenten staan ongeduldig wat om me heen te dralen.
Wacht even nog,
snel m’n laatste gedachtenspinsels op papier zetten, straks vergeet ik ze nog.
Ja?
Waar de cellen gebleven zijn.
Diepe zucht en langzaam, h-e-e-l langzaam tellen tot 10.
Kijk eens in de centrifuge…
Initiatief mensen, initiatief!!!
Goed, focus, wat was ik ook al weer aan het doen?
Shit ik moet als de bliksem die PCR’s op gel zetten anders haal ik m’n college niet.
“Zet jij ze over een uurtje uit” gil ik nog. Ik moet echt rennen nu. “Thanks!”
Vrolijk vertel ik honderduit over de cellulaire machine.
Een dertigtal gebiologeerde ogen staren me aan.
Ik grijns; machtig mooi is dat!
Even nog de laatste vragen doornemen en weer verder.
Lunch-time seminar, tussen de boterhammen door schrijf ik gretig mee.
Scherp blijven – hoe zat dat ook al weer – aan het eind toch maar even vragen.
Het loopt uit,
jammer dan, maar ik moet weg want het volgende tijdspunt van m’n proef is zo dalijk al.
En terwijl ik door de microscoop naar m’n cellen tuur, pak ik effe een rust momentje.
Even helemaal alleen in het pikkedonkere kleine kamertje, dit is mijn flow room …
De resultaten zijn prachtig, net de sterrennacht van Van Gogh!
En data bevestigd bovendien onze hypothese.
Ha, mijn model nu dus mooi bewezen!
Maar morgen en overmorgen de proef eerst herhalen; n is 3!
De kudde studenten vertellen trots dat hun PCR’s gewerkt hebben.
Yes! Geweldig nieuws.
Meteen transformeren die handel, kunnen we morgen gelijk weer door.
“Even doorzetten, komt goed!”
Ik print nog wat artikelen; bed time reading voor straks.
Eerst naar huis, eten en schrijven.
Ja, ik moet echt schrijven vanavond anders haal ik die deadline niet.
Pfff effe zitten hoor, m’n gedachten hollen zowat m’n hoofd uit…
Rustig blijven, orde handhaven.
Alleen dat lezen schiet er zo wel bij in…
Dan maar even snel de abstracts scannen, dan weet ik het wel ongeveer.
Haastig schrijf ik nog wat laatste mails en dan naar bedje toe.
Wat ging ik morgen ook al weer doen?
Nee, morgen doe ik het echt rustiger aan…
Ja, of anders volgende week … of de week erna natuurlijk.
Ssst, slapen nu!
En weg ben ik

Copyright © 2013 dwarsliggersschrijven.nl

Ode aan de wetenschap

Mijn roeping, mijn wezen.
Grip te krijgen over het ontstaan van het leven.
Hoe zonlicht een blad aan een boom energie kan geven.
De verwondering, het ontdekken, puur genot.
Als eerste getuige mogen zijn
van een wondere wereld, zo bijzonder,
die zich door de microscoop voor mijn ogen ontvouwt.
Aanschouw ik de ware schoonheid van het zijn.
Of toch niet?
Immers is het zoals het is,
vastgelegd volgens de wetten van de natuurkunde en kwantumchemie.

Niet de dorst naar kennis, maar de vraag naar zin is wat ik nu verlang.
Het denken;
weliswaar onkenbaar, doch van puur existentieel belang.
En zo heb ik in mijn zoektocht de filosofie gevonden
en kan en wil ik niet meer zonder.
Van observator nu eindelijk met het leven verbonden.
Een gevoel van vrijheid die onwerkelijk is,
en haast niet in woorden te vatten is,
dat de werkelijke aard van het bestaan,
heel simpelweg bezieling is.

Maar heb ik er spijt van? Zeker niet.
Mijn werk heeft me zo veel gegeven en zo ver gebracht.
Zo veel kansen en mogelijkheden op mijn pad gekomen,
waar de meeste mensen alleen van dromen.
Alle successen en alle tegenslagen; ik had ze voor geen goud willen missen.
Het heeft mijn leven verrijkt, al deze belevenissen.
De biologie heeft mij helpen overleven,
maar nu zie ik pas hoeveel ik er voor op heb moeten geven.

Ik droom, ik denk, ik durf, ik doe.
Met volle overtuiging,
een nieuwe vorm te geven
en mijn leven leren echt te leven.
Dat moet ik altijd voor ogen houden
en nooit meer vergeten.
“Dag bevlogen wetenschapper, het ga je goed.”

Copyright © 2013 dwarsliggersschrijven.nl

De troost van de filosofie

Onwetendheid,
wat denkbeeldig is,
de innerlijke verwerkelijking van Das Ding an sich.
Waar bezieling van geestesdrift
ons model van de waarheid bezit.
De realiteit,
net zoals Schrödingers kat,
maakt de mens zo onvoorspelbaar als wat.
Zo ongekend deze fenomenologie,
en enkel het Dasein mijn ontologie.
Of de verschijnselen nu zijn of niet,
voor de homo inaccessibilum
ervaart zo’n omstandigheid als zodanig niet.
Deze betwijfeling ad infinitum,
van het cogito ergo sum,
dit zijn pas de speculaties die er toe doen.
Dus ík ben
wél,
en de ervaring niet!

Copyright © 2013 dwarsliggersschrijven.nl

Geluk

Geluk:
Totaal mijzelf
In verwondering vallend
Liggend in het bos
De zon die me streelt
In gedachten verzonken en volmaakt genot
Een ijsvogel strijkt neer aan de oever
Zijn metaal blauwe veren prachtig glinsterend en twinkelend
Als een knipoog van het universum dat alles is
Alles verbonden waardoor de som van alle de wereld overstijgt

Copyright © 2013 dwarsliggersschrijven.nl